Yesterday

Yesterday. De oude Beatles hit vult met haar  klanken de kamer, en mijn hoofd met herinneringen. Mijn moeders favoriete nummer. Elke keer als ze het hoorde ging er een zucht van genot door haar heen. Stil, riep ze tegen iedereen die het waagde erdoorheen te praten. Het lied paste feilloos bij haar melancholieke aard. All my troubles seemed so far away.

Ik denk aan haar op oudejaarsdag en herinner me het oliebollen ritueel. Het was in Schiedam, in de jaren zestig, voor we verhuisden naar Gelderland. Mijn moeder maakte het beslag in de koude keuken van ons huis aan de Graaf Florisstraat. Ik mocht helpen roeren. Ik voel de houten lepel in mijn hand en het lichte gevoel van verbijstering dat dit beslag niet netjes in een kom zat, zoals wanneer we pannenkoeken, koekjes of een cake bakten. Dit spul zat in een emmer! De emmer die we ook gebruikten voor het ramen zemen en andere huishoudelijke klusjes. In verband met het rijzen van het beslag was de emmer het enige wat groot genoeg was. Mijn moeder stelde me gerust dat ze heus die emmer goed had schoon gemaakt, maar het bleef vreemd en een beetje spannend. Het hoorde bij het oudejaargevoel: bakken vanuit een emmer.

Het roeren klaar, de krenten als zwarte bolletjes drijvend in de wittige massa, moest de theedoek erover. En de emmer kreeg een plekje naast de kolenkachel inde achterkamer, waar het lekker warm was. Niet aankomen was het devies. Niemand was erin geïnteresseerd dus de vermaning zal wel aan mijn adres gericht geweest zijn.

En dan was het wachten geblazen. Niet makkelijk voor een meisje van rond de zes. Het
idee dat gist in het beslag ervoor ging zorgen dat het straks dubbel zoveel zou zijn, vond
ik uitermate fascinerend. Ik kon het dan ook niet helpen dat ik, ondanks de waarschuwing, om de vijf minuten stiekem onder de theedoek loerde. Net zo vaak tot mijn moeder riep dat ik er mee op moest houden omdat het beslag te veel zou afkoelen en helemaal niet rijzen. Dat hielp.

Gek genoeg heb ik geen herinnering aan het bakken van de oliebollen. Waarschijnlijk omdat mijn moeder dat in de koude schuur deed en mij daarbij niet kon gebruiken. Wel zie ik nog  voor me hoe raar ze gekleed was. Ze droeg een peignoir (zo heette dat toen, ‘penwaar’ zeiden we)  en had een doek om haar hoofd geknoopt.

Ik zie de oliebollen wel voor me. Ze lagen in de mooie, wit porseleinen Regout schalen te pronken. Grillig gevormd, met kronkelende eindjes en handvatten. Sommige leken op kippenpootjes. Maar lekker waren ze. Al was ik meestal na twee van de baksels al misselijk. Oliebollen en ‘gazeuse’. Smith chips (met zo’n rood stukje folie waar het zout in zat) en chocomel. Dodelijke combinaties. Zeker in een tijd waarin we nog weinig gewend waren aan veel vet en zoet.

Oudejaarsavond was altijd gezellig. Meestal kwamen er vrienden, of gingen wij naar vrienden toe. Kletsen, snoepen en het spannende wachten op de klok. Het indringende loeien van alle scheepshoorns op de werf Wilton-Feyenoord, niet ver bij ons vandaan, gaf aan wanneer het precies 12 uur was. En dan was het lachen, zoenen en proosten geblazen. Daarna gingen we naar buiten.

Ik heb geen herinnering aan vuurwerk behalve wat toen ‘Gillende Keukenmeiden’ heette, of voetzoekers. Die schoten sissend tussen je voeten door en maakten mij aan het schrikken, angstig kind als ik was. Rotjes waren er ook en natuurlijk de in populariteit onverwoestbare sterretjes, meer mijn type vuurwerk. Om de hoek van de Graaf Florisstraat lag het Rubensplein. Daar was een door de gemeente aangewezen plek waar alle kerstbomen uit de buurt verbrand werden. Een groot en indrukwekkend vreugdevuur. Als kind vond ik dat laaiende vuur angstaanjagend en hield mijn vaders hand stevig vast.

Het was een avond die voor mij als kind een echte belevenis was! Terugkijkend realiseer ik me dat Ik als jongste van vijf kinderen duidelijk meer vrijheden genoot dan de anderen, want ik mocht (bij gebrek aan oppas waarschijnlijk) al jong de hele avond opblijven. Mijn moeder spande zich in om een gezellige sfeer te creëren. Pas later realiseer je je  hoeveel moeite dat gekost moet hebben. Eindeloze boodschappen aan het stuur van haar fiets, niet heel veel extra geld, al de voorbereiding om voor een groot gezelschap oliebollen te bakken, terwijl het gewone leven ook door ging. Wassen, strijken, eten koken en alles zonder de moderne machines van nu.

Chapeau Coba van Katwijk! Je hebt me voor een heel leven goeie herinneringen bezorgd.

3 gedachtes over “Yesterday

  1. Mooi verrteld ,Margreet!
    Voel me vaak teleurgesteld hier in de VS omdat mensen niet weten hoe je oudejaarsavond moet vieren.
    Het is zoveel dingen bij elkaar he,die de sfeer maken.
    Wij Nederlanders zijn bevoordeeld!
    (Haha John is trouwens gelukkig nog Nederlandser dan de Nederlanders In genieten van zulke tradities:):)

  2. Pingback: Vaderdag | PARELPAD

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s